Een wendbare bedrijfsvoering gekoppeld aan de inhoud
Om de ambities in de inhoudelijke programma's te realiseren, zijn ondersteunende processen van groot belang. De bedrijfsvoering, met onderdelen als personeel, organisatie, informatie, financiën, facilitair, inkoop, juridische zaken, communicatie en administratie, speelt een cruciale rol in het waarborgen van de interne dienstverlening.
Hierdoor kan het primair proces zich richten op dienstverlening aan inwoners, ondernemers en de maatschappij. We willen deze ondersteunende processen blijven professionaliseren, gebaseerd op de behoeften vanuit inhoudelijke programma's, nieuwe wetgeving en trends en ontwikkelingen. Onze bedrijfsvoering moet wendbaar en flexibel zijn om de inhoudelijke programma's optimaal, snel en adequaat te kunnen ondersteunen. Voor de wat-vraag is onze inhoudelijke opgave leidend, bedrijfsvoering is leidend voor de wijze waarop we dit als organisatie (kunnen) vormgeven. Richtinggevend voor de ontwikkeling van de gemeentelijke bedrijfsvoering is het Kader Bedrijfsvoering 2030.
In deze paragraaf geven we inzicht in de wijze waarop we dit in 2025 hebben gedaan. Daarbij hebben focussen we op 3 hoofdthema’s die verder uitgewerkt zijn in deze paragraaf. Deze thema’s en hiermee aandachtsgebieden zijn:
- Digitale transformatie;
- Mens en organisatie;
- Doelmatigheid en rechtmatigheid.
Digitale transformatie
In 2025 gaven we onze digitale ambities verder vorm, in lijn met de Digitale Agenda Gemeenten. We hebben ingezet op drie hoofdthema’s: het op orde houden van onze digitale infrastructuur, het borgen en uitbreiden van datagedreven werken, en het onderzoeken en toepassen van nieuwe technologieën voor de bescherming van publieke waarden.
Digitale basis op orde
We hebben onze ICT-infrastructuur verder verstevigd door noodzakelijke updates en optimalisaties. Diverse applicaties zijn succesvol gemigreerd naar de cloud. Dit zorgde voor meer flexibiliteit en continuïteit. Het onderhoud en de doorontwikkeling van onze systemen blijft een continu proces, met blijvende aandacht voor tijdige vervanging en professionalisering van beheer.
Informatiegestuurd werken
De organisatie brede beweging richting informatiegestuurd handelen is verder doorgezet. Beleidsmakers gebruiken steeds vaker data-analyses bij besluitvorming. Dit zorgt voor effectievere en transparantere processen. Medewerkers zijn getraind en hun digitale vaardigheden zijn verder ontwikkeld.
Datakwaliteit en beheer
We hebben stappen gezet in het ontsluiten van data uit basis- en kernregistraties, met nadruk op 3D-technieken en geo-analyses. De kwaliteit van onze data is aantoonbaar verbeterd, dit blijkt uit positieve auditresultaten.
Informatieveiligheid en privacy
Het Dreigingsbeeld 2025-2026 van de Informatiebeveiligingsdienst onderstreept de noodzaak van verdere investeringen in informatiebeveiliging. Daarom hebben we ingezet op het verhogen van het beveiligingsbewustzijn binnen de organisatie. Dit doen we met voorlichting, training en praktische handreikingen. We borgen de monitoring op het gebied van informatieveiligheid. Onder andere door het aanscherpen van de informatiebeveiligingscyclus.
Daarnaast zetten we blijvend stappen om te voldoen aan het landelijke normenkader Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). In de ENSIA audit wordt jaarlijks verantwoord wat de status van de inrichting van het normenkader van de BIO is. In 2025 zijn beleidsstukken vastgesteld Bedrijfscontinuïtet en het melden van incidenten (CVD). Dit is terug te zien in de verbetering van de zelfevaluatie. Uit de bijbehorende zelfevaluatie is naar voren gekomen dat het implementatiepercentage steeg van 73% in 2024 naar 76% in 2025. Dit houdt in dat we 3% van de onderdelen méér hebben geïmplementeerd dan in 2024. Verbeterpunten uit de evaluatie zijn geprioriteerd en opgenomen in het jaarplan van 2026.
Op het gebied van privacy werken we verder aan de implementatie van het door de raad vastgestelde privacybeleid en voerden we monitoring uit volgens het Monitorings- en Verantwoordingsplan Privacy. Waar nodig volgden we bevindingen op om de borging van privacy te verbeteren.
Dankzij onze gerichte inspanningen zijn de bewustwording en weerbaarheid op het vlak van cyberdreigingen toegenomen. Tegelijkertijd blijft ook cybercriminaliteit zich ontwikkelen, wat een voortdurende alertheid vergt. Het voldoen aan de BIO-standaarden en de naleving van privacywetgeving zijn belangrijke randvoorwaarden die permanent aandacht vragen. Onze verantwoordelijkheid richting inwoners en organisaties die ons data toevertrouwen, blijft hierbij vooropstaan.
Nieuwe technologieën
We hebben geëxperimenteerd met kunstmatige intelligentie (AI), robotisering en Big Data via pilots en kleinschalige experimenten. Dit zorgde voor kwaliteitsverbetering en tijdsbesparing. We blijven sturen op ethische aspecten en maatschappelijke acceptatie.
Door de krapte op de arbeidsmarkt onderzoeken we hoe AI en robotisering kunnen bijdragen aan het anders organiseren van werk. AI-gedreven tools worden ingezet voor automatisering van administratieve taken, gegevensverwerking en klantinteracties. Robots ondersteunen operationele taken in onderhoud, logistiek en dienstverlening.
Mens en Organisatie
Binnen het thema Mens en Organisatie hadden we in 2025 twee belangrijke pijlers:
- Arbeidsmarktpositie
In 2025 liet de Nederlandse arbeidsmarkt landelijk een lichte ontspanning zien, maar voor gemeenten blijft sprake van een structurele spanning. We blijven te maken hebben met een krappe arbeidsmarkt en een vergrijzend personeelsbestand. We concurreren met andere overheden, specifiek vanuit de agglomeraties Eindhoven, Nijmegen en Maastricht, én met marktpartijen om schaars talent.
Daarbij zagen we landelijk in het eerste halfjaar een duidelijke daling van het aantal vacatures. Dit komt met name door de onzekerheid over de gemeentefinanciën (ravijnjaar) en de opheffing van het handhavingsmoratorium van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA). In Venlo zagen we deze ontwikkeling niet: in het eerste half jaar waren er 30% meer vacatures dan in 2024. We sluiten 2025 af met 43% meer vacatures dan in 2024. 2024 lag redelijk in lijn met de trend van de afgelopen jaren. Deze stijging kunnen we onder meer verklaren door de afvalinzameling in eigen beheer, opzet van regionale samenwerkingen en meer specialistische kennis in de uitvoering. Na verschuiven van het ravijnjaar 2026 door het kabinet zien we ook landelijk weer direct een opwaartse trend in het aantal vacatures.
Over de gehele linie kregen we in Venlo de vacatures redelijk tot goed ingevuld. Voor specifieke vakgebieden als ruimtelijke ordening/milieu, duurzaamheid (technische kennis), sociaal domein beleid, informatievoorziening en projectmanagement blijft de uitdaging groot. Ook in 2025 investeerden we in ons personeel en onze arbeidsmarktpositie om onze bestuurlijke opgaven en ambities te kunnen blijven uitvoeren. We ontwikkelden een nieuw sterk werkgeversmerk, waarbij we niet alleen onderscheidend gaan communiceren, we werken er hard aan ook daadwerkelijk onderscheidend te zijn als werkgever.
Vanuit ons nieuwe handelingskader Werving en Selectie werken we vanuit een proactievere en persoonlijke benadering van kandidaten. We kijken breder naar talent, dus competentiegericht in plaats van enkel diploma’s en passende werkervaring.
Ook interne mobiliteit staat bij ons hoog in het vaandel. We bieden ruimte om te blijven leren, te groeien en samen onze organisatie verder te professionaliseren. We hebben continu aandacht voor de vitaliteit van onze medewerkers.
We blijven inzetten op strategische personeelsplanning. We kijken vooruit op wat er de komende jaren op ons afkomt en wat dit betekent voor de kwantitatieve en kwalitatieve personele bezetting. Het werk anders organiseren, zoals taakdifferentiatie, procesverbetering en digitalisering, multidisciplinaire samenwerking, is hierin een belangrijk aandachtspunt. Zo sluit onze capaciteit zo optimaal mogelijk aan bij de personele vraag vanuit de bestuurlijke opgaven en ambities en de aanvullende opgaven die de Rijksoverheid bij gemeenten belegt. - Bouwen aan een lerende organisatie
De complexe opgaven en snelle ontwikkelingen vragen om een flexibele en wendbare organisatie. Leren en ontwikkelen is de laatste jaren steeds belangrijker in onze organisatie. De eerste functiegerichte leerlijnen en een breed intern trainingsaanbod ondersteunen individuele medewerkers in hun professionele ontwikkeling. Daarnaast is er steeds meer oog voor het leren van de organisatie als geheel. Het afgelopen jaar is het eerste actiegericht leerwerktraject gestart. In zo’n leertraject onderzoeken en leren medewerkers rondom een vraagstuk uit hun eigen werkpraktijk. De kennis van de individuele professionals wordt ingezet om samen tot nieuwe inzichten, oplossingen of werkwijzen te komen. Daarmee ontwikkelt de medewerker, het team en de organisatie zich. Deze beweging zetten we de komende jaren door.
Doelmatigheid en Rechtmatigheid
Met de financiële en control/auditfunctie van de gemeente Venlo willen we een duurzame en gezonde financiële huishouding waarborgen. De juiste, tijdige en volledige financiële informatievoorziening staat centraal. In 2025 hebben we ons gericht op enkele belangrijke, doorlopende projecten en activiteiten. We monitoren voortdurend ontwikkelingen op financieel gebied. In 2025 is beleid en structuur gegeven aan organisatie-breed contractmanagement zodat we de sturing op een correcte uitvoering van contracten versterken.
Op 1 januari 2025 namen we een nieuw financieel informatiesysteem in gebruik. Dit moderne systeem biedt ons nieuwe mogelijkheden. Het vroeg ook om een zorgvuldige implementatie en nazorg. De verdere doorontwikkeling van dit systeem gebeurt vanaf begin 2026.
In 2025 is een projectgroep gestart met de doorontwikkeling van de Planning & Control-cyclus. Hiermee professionaliseren en optimaliseren we van de cyclus. De nadruk ligt hier zowel op proces- als productverbetering.
Op het gebied van control en auditing hebben we in 2025 verdere stappen in de richting van een breder 'in control statement' gezet. Het gaat om meer dan alleen financiële rechtmatigheid. Er was speciale aandacht voor de ESG-criteria (Environmental, Social en Governance). Hiermee streven we naar een verantwoording die breder en maatschappelijk verantwoord is. Deze ontwikkelingen dragen continu bij aan het beheersen/versterken van de financiële positie en de kwaliteit van de verantwoording door onze gemeente.
Op 25 mei 2023 is de Financiële verordening 2023 door de gemeenteraad vastgesteld, de ingangsdatum was verslagjaar 2024. Bij de behandeling heeft het college toegezegd de financiële verordening na het doorlopen van de gehele cyclus te evalueren. Deze evaluatie gebeurde in 2025 en richtte zich op de naleving en werking van de bepalingen in hoofdstuk 2 van de betreffende verordening. De aanpassingen uit de evaluatie staan in de financiële verordening 2025. Deze is door de gemeenteraad vastgesteld op 17 december 2025.
De inwerkingtreding van de financiële verordening 2025 is met terugwerkende kracht per 1 januari 2025. De redenen hiervoor zijn de verplichte aanpassingen in het kader van de rechtmatigheid die gaan over het boekjaar 2025.
In 2025 hebben we in het kader van de verplichte 213a-onderzoeken onderzoek gedaan naar de (beleids-)uitvoering van de Participatiewet, naar de (beleids-)uitvoering van het onderhoud van de openbare ruimte en naar de beheersing van projecten. De onderzoeksresultaten, inclusief aanbevelingen en beoogde opvolging, hebben we met een raadsinformatiebrief aangeboden aan de gemeenteraad en de Rekenkamer.